Wat is een lerend netwerk eigenlijk? En hoe past dat in de Flevo Academie Jeugd? Lees dit interview met Renate en Shirley

Vier vragen aan Shirley en Renate over de Flevo Academie Jeugd: leren door anders te doen

1. Wat is de Flevo Academie Jeugd, waarvoor staan jullie en waar houden jullie je allemaal mee bezig? En waarom?

Flevo Academie Jeugd is een ander soort academie: een netwerk voor professionals in de jeugdhulpverlening om met elkaar en van elkaar te leren. En dan hebben we het breed over de keten die samen de jeugdhulp organiseert, maar we willen ook juist graag beleidsmedewerkers, managers en bestuurders aanhaken bij onze initiatieven. In grote lijnen doen we dit met een aantal activiteiten:

  • Action learning: leren door te doen, te reflecteren, te zoeken naar andere handelingsmogelijkheden en zo met elkaar steeds beter te worden.
  • Lezingen en workshops over thema’s die door de professionals uit de praktijk zijn aangedragen omdat ze er graag meer over willen weten.
  • Het lerende netwerk waarin we werken aan verbinding en samen leren rondom urgente praktijkvraagstukken
  • We willen ook weer meer kenniscafés gaan organiseren waarin alles samen komt. De praktijkervaringen uit de action learning combineren we met de kennis uit de wetenschappelijke lezingen. Dat geeft verdieping en nog meer handvatten om met elkaar te verbeteren.
  • Daarnaast organiseren we het jaarlijkse jeugdhulpsymposium.

Samengevat staan we dus voor verbinding en verbetering van de jeugdhulpverlening in Flevoland middels samen leren. We doen dat in opdracht van de Flevolandse gemeenten en jeugdhulporganisaties, omdat we het kinderen en hun ouders gunnen om de hulp en ondersteuning te krijgen die ze nodig hebben. En zodat professionals elkaar weten te vinden en goed met elkaar samenwerken om dat voor elkaar te krijgen.

2. Wie zijn jullie in de Flevo Academie en kunnen jullie iets vertellen over het team?

Shirley: Ik ben echt een verbinder en geloof erg in de kracht van samen, daar zit mijn drive en energie in Flevoland om dat voor elkaar te krijgen. Waardoor we elkaar makkelijker weten te vinden en beter met elkaar kunnen samenwerken. Hoe ik mijn rol als coördinator van de Flevo Academie Jeugd zie, is dat ik een verbindende rol heb. Partijen die we nodig hebben om bepaalde doelen te bereiken, bij elkaar brengen. En daarin regel, faciliteer, verbind en enthousiasmeer ik. Ik denk dat mijn kracht er op dit moment vooral in zit dat ik op zoek ga naar waar de energie zit en met een hele praktische benadering zoek naar kansen en mogelijkheden. En om de kritische vragen te stellen die niemand anders stelt en ook echt kritisch durf te zijn om voor elkaar te krijgen wat er nodig is om de doelen van de Flevo Academie Jeugd te bereiken.

Renate: Mijn drive als projectleider van de Flevo Academie Jeugd zit ook erg in die samenwerking. Ik heb het gevoel uit wat ik hoor, dat er te weinig uit de jeugdhulpketen gehaald wordt dan er gehaald kan worden. Ik hoor overal verhalen over dat betrokkenen in de jeugdhulp vaak nog op eigen eilandjes aan het opereren zijn. Mijn drive is om dat vooral te verbinden met activiteiten en inzet. Omdat ik denk dat in die verbinding de kansen en mogelijkheden zitten om het beter te gaan doen. Elkaar beter te begrijpen, elkaars beslissingen te kunnen plaatsen, elkaar meer te kunnen ondersteunen in de complexe opgaven waar gedragsdeskundigen, medewerkers, aanbieders dagelijks voor staan. Dat is ook wat ik het lerende netwerk zou gunnen: kunnen we met elkaar een échte én hechte keten gaan vormen?

We hebben de afgelopen periode veel wisselingen gehad in het team. Er zijn mensen vertrokken afgelopen winter en voorjaar en er zijn voor de zomer nieuwe mensen gekomen. Het is dan iedere keer wel even zoeken en opnieuw starten, maar we hebben het gevoel dat er nu een goed team staat met Anne Thijssen, Jeroen Dekema en Natasja Diender. Wij hebben er in ieder geval veel vertrouwen in! Jeroen en Anne hebben ons al geholpen met de eerste stappen in de ontwikkeling van het lerende netwerk. Zij hebben onder andere de verkennende sessies met de gedragsdeskundigen helpen begeleiden, dus een aantal mensen heeft hen al ontmoet. Natasja is vlak voor de zomer in dienst gekomen van Windesheim en heeft de organiserende en ondersteunende rol van Carole Schinkel overgenomen. Ieder die een workshop of lezing bij ons gaat volgen, zal ongetwijfeld met haar te maken gaan krijgen.

3. Jullie zijn bezig met een lerend netwerk… Wat is een lerend netwerk eigenlijk en wat is er gedaan tot nu toe?

We hebben vooraf verkennend interviews gehouden met verschillende betrokkenen in de jeugdhulpketen en drie sessies gehad met gedragsdeskundigen uit de hele regio, van lokale toegang tot de Gecertificeerde Instellingen, Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming en een aantal zorgaanbieders. Ook hebben we tijdens het symposium mensen om input gevraagd. Uit die verkennende gesprekken kwam als één van de meest genoemde knelpunten naar voren de onderlinge samenwerking en afstemming tussen de verschillende professionals uit verschillende organisaties. Dit merken professionals in de gesprekken die ze samen voeren met collega’s van andere organisaties: het schuurt en knettert dan regelmatig, of er blijft juist veel onbesproken. Het is dan een opgave om er samen goed uit te komen. We horen onder andere dat er verschillen van visies zijn, bijvoorbeeld op wat veiligheid en onveiligheid is. We horen dat professionals aannames en meningen hebben over elkaars inschattingen en beslissingen. Er is breed de behoefte aangegeven aan goede gesprekken en er wordt gezegd dat het nodig is om te werken aan het onderling vertrouwen. We horen ook dat mensen het soms lastig vinden om in samenwerking met andere organisaties zich kwetsbaar op te stellen. Zeggen dat je het soms ook niet weet en om hulp vragen zou nog te weinig gebeuren. Dit is van invloed op de samenwerking en daarmee ook op de hulpverlening aan jeugdigen.

“… van die discussies die je met elkaar krijgt. Volgens mij moeten wij met zijn allen hetzelfde doel dienen, maar het lijkt alsof wij met elkaar aan het concurreren zijn, maar waar zitten wij eigenlijk over te concurreren en waarom discussiëren wij met elkaar? En ja, wij verliezen ons doel, denk ik daarbij soms uit het oog”.

We hebben daarom de ambitie geformuleerd om een lerend netwerk in het leven te gaan roepen waar we elkaar kunnen ontmoeten, kunnen werken aan onderling vertrouwen en aan het oplossen van gezamenlijk ervaren knelpunten. Samen met een kleine groep enthousiaste gedragsdeskundigen (Marjolein Kendall (Dronten), Bas Heijnes (Almere) en Corine Foppen (Veilig Thuis) zijn we aan de slag gegaan met vervolgstappen. Een van de initiatieven die we nu aan het verkennen zijn is om organisatie-overstijgend methodische leerbijeenkomsten of intervisie te organiseren en faciliteren, juist tussen de mensen die in de praktijk met elkaar samenwerken. Het gaat daarbij niet alleen om het bespreken en delen van casuistiek maar juist ook om samen te reflecteren op de samenwerking en met elkaar te leren dingen anders te gaan doen. Daarmee willen we ook werken aan het creëren van verbinding en het vergroten van het vertrouwen in elkaars kennis en expertise en aan nieuwe samenwerkingsrelaties. Voor deze bijeenkomsten vragen we als Flevo Academie Jeugd accreditatie aan, zodat deelname extra aantrekkelijk wordt.

Uit de gesprekken zijn nog meer thema’s naar voren gekomen om aan te werken, zoals bijvoorbeeld systematisch analyseren (zoals met de verklarende analyse), schotten tussen domeinen (jeugdwet, GGZ, WMO) en randvoorwaarden goed invullen. We hebben er op basis van de behoefte van de gedragsdeskundigen voor gekozen om te starten met de samenwerking (het lerende netwerk) en de verklarende analyse. Ook omdat we gehoord hebben dat er op enkele van de andere onderwerpen inmiddels initiatieven genomen zouden worden.

Wat de verklarende analyse betreft wordt het als een gemis ervaren dat de verklarende analyse niet meegaat naar de uitvoerende organisatie en dat het dus niet het levende document is dat ‘meereist’ met het gezin en continu aangevuld wordt. Daardoor gaat veel informatie verloren. Op dit moment verkennen we vanuit de Flevo Academie Jeugd of we een pilot kunnen opzetten om de overdracht van de verklarende analyse van de lokale toegang naar de aanbieder te borgen. Dat moet opleveren dat informatie niet verloren gaat en de analyse ook daadwerkelijk het verhaal van het gezin wordt en blijft.

4. Hoe kunnen de lezers van deze nieuwsbrief jullie benaderen, bijvoorbeeld bij vragen of ideeën of als ze mee willen denken en doen?

Wij zijn zeker op zoek naar mensen met energie en ideeën: heel graag dus! Stuur ons vooral een mailtje of bel ons!

Shirley Fransman: Shirley@coaching-lab.nl; tel. 0641290022

Renate Werkman: ra.werkman@windesheim.nl; tel. 0655374947